E-księgi od 2027 dla JDG - JPK_PKPiR i JPK_EWP

Najważniejsze w 30 sekund

Od 1 stycznia 2027 r. wszyscy pozostali przedsiębiorcy na PIT i ryczałcie mają prowadzić księgę lub ewidencję w programie komputerowym, a po zakończeniu roku wysłać ją do urzędu skarbowego jako plik JPK. Ministerstwo Finansów chce jednak odroczyć ten obowiązek na lata 2027–2028 dla firm, które nie są czynnymi podatnikami VAT.

Twoja sytuacja – czy e-księga obowiązuje cię za 2027 r.?

Na podstawie projektów rozporządzeń Ministra Finansów nr 111/2026 i 114/2026.

• Ewidencja środków trwałych za lata 2026–2028 ma być zwolniona z formy elektronicznej u wszystkich podatników PIT i ryczałtowców – również według projektu.
• Plik JPK wysyłasz raz w roku, razem z zeznaniem rocznym. Za 2027 r. wyślesz go w 2028 r.
• Odroczenie to na razie projekt. Dopóki rozporządzenie nie zostanie podpisane, obowiązuje termin 1 stycznia 2027 r. dla wszystkich.

Harmonogram: kto od 2026, kto od 2027

Obowiązek prowadzenia ksiąg w programie komputerowym i wysyłania ich w JPK wprowadziła ustawa z 29 października 2021 r. (Polski Ład). Wchodzi w dwóch etapach.

Projekty odroczenia z sierpnia 2026 r. MF opublikowało dwa projekty rozporządzeń: nr 114/2026 dla skali i podatku liniowego (PKPiR) oraz nr 111/2026 dla ryczałtu (ewidencja przychodów). Zakładają:

• zwolnienie z prowadzenia PKPiR i ewidencji przychodów w programie za 2027 i 2028 r. - tylko dla firm, które nie były czynnymi podatnikami VAT przez cały 2026 r. i na 1 stycznia 2027 r.,
• zwolnienie z elektronicznej ewidencji i wykazu środków trwałych za 2026–2028 r. - dla wszystkich podatników PIT i ryczałtowców.

Kwartalni VAT-owcy (JPK_V7K) odroczenia nie dostają – wchodzą w obowiązek od stycznia 2027 r.

Jakie pliki i kiedy je wysłać

Rodzaj pliku zależy od formy opodatkowania. Każdy wysyłasz raz w roku, za cały rok podatkowy.

Termin. Plik wysyłasz w terminie złożenia zeznania rocznego. Przy PKPiR i ryczałcie to zwykle 30 kwietnia następnego roku, więc za 2027 r. – do 30 kwietnia 2028 r. Wydłużenie terminu do 7. miesiąca (projekt ustawy UD350) dotyczy ksiąg rachunkowych, nie PKPiR i ewidencji przychodów.

Nowa PKPiR od 2026 r. Razem z e-księgą weszło nowe rozporządzenie w sprawie PKPiR: księga ma 19 kolumn zamiast 17, a zakupów nie można dokumentować paragonem bez NIP. Program księgowy musi to obsługiwać.

Co to oznacza w praktyce: 4 przykłady

O tym, czy w 2027 r. potrzebujesz programu do e-księgi, decyduje głównie twój status w VAT na 1 stycznia 2027 r.

1. Ryczałtowiec zwolniony z VAT, 190 tys. zł sprzedaży w 2026 r. Jeśli projekt MF wejdzie w życie, ewidencję przychodów za 2027 i 2028 r. może prowadzić w dowolnej formie, a JPK_EWP za te lata nie wysyła.

2. Ten sam ryczałtowiec przekracza 240 tys. zł w listopadzie 2026 r. Od transakcji, którą przekracza limit, staje się czynnym podatnikiem VAT. Na 1 stycznia 2027 r. nie spełnia warunku odroczenia, więc ewidencję za 2027 r. prowadzi w programie, a JPK_EWP wysyła w 2028 r.

3. Grafik na podatku liniowym, VAT-owiec rozliczający się kwartalnie (JPK_V7K). Odroczenie go nie obejmuje. Od 1 stycznia 2027 r. prowadzi PKPiR w programie, a JPK_PKPIR za 2027 r. wysyła do 30 kwietnia 2028 r.

4. Firma na skali, VAT-owiec miesięczny (JPK_V7M). E-księgę prowadzi już od stycznia 2026 r. Pierwszy JPK_PKPIR – za 2026 r. – wyśle do 30 kwietnia 2027 r.

Nawet jeśli odroczenie cię obejmie, warto prowadzić księgę w programie. Jedna duża faktura może sprawić, że przekroczysz limit VAT i obowiązek wróci od razu. Program pozwala też uniknąć przepisywania danych w 2029 r., gdy odroczenie się skończy.

Faktury a e-księgi: dlaczego KSeF wszystko łączy

E-księga i KSeF to dwa elementy tego samego systemu. Urząd ma w KSeF wszystkie twoje faktury dla firm, a w pliku JPK dostaje księgę z tymi samymi transakcjami. Rozbieżności widać od razu.

• Księgi rachunkowe (JPK_KR_PD) zawierają numer KSeF faktury, jeśli został nadany.
• JPK_PKPIR i JPK_EWP powstają z tych samych faktur, które urząd widzi w KSeF – sprzedaż i koszty w księdze muszą się z nimi zgadzać.
• Kosztów z paragonu bez NIP nie wpiszesz już do PKPiR, a od 2027 r. paragon z NIP nie zastąpi faktury – potrzebna będzie faktura w KSeF.

Wniosek dla małej firmy: im więcej faktur sprzedaży i kosztów masz w jednym programie połączonym z KSeF, tym prościej będzie z nich zbudować e-księgę – samodzielnie albo przez biuro rachunkowe.

Jak przygotować się w afaktury.pl

afaktury.pl to program do faktur, a nie program księgowy – nie generuje JPK_PKPIR ani JPK_EWP. Dostarcza jednak dane, z których powstaje e-księga, i pozwala przekazać je księgowej bez przepisywania.

• Wystawiaj faktury sprzedaży w jednym miejscu, z numerem KSeF. Faktury wysłane do KSeF mają numer i status KSeF przy dokumencie.
• Zbieraj faktury kosztowe automatycznie. Faktury kosztowe z KSeF pobierają się same, więc żaden koszt nie zginie przed wpisem do księgi.
• Na ryczałcie miej ewidencję sprzedaży pod ręką. Ewidencja sprzedaży to gotowe zestawienie przychodów do przeniesienia do ewidencji przychodów.
• Przekaż dane do programu księgowego. afaktury.pl eksportuje dane w XML i CSV i ma API, więc biuro rachunkowe może je zaimportować.
• Daj księgowej dostęp. Subkonto pozwala jej przeglądać dokumenty bez twojego hasła.

Pytania o współpracę z biurem rachunkowym? Skontaktuj się z nami.

FAQ - e-księgi od 2027

Czy od 2027 r. każda JDG musi prowadzić księgę w programie komputerowym?

Według obecnych przepisów tak. MF przygotowało jednak projekty odroczenia na 2027–2028 r. dla firm, które nie są czynnymi podatnikami VAT.

Jestem czynnym VAT-owcem i rozliczam się kwartalnie. Czy obejmie mnie odroczenie?

Nie. Według projektów MF kwartalni VAT-owcy (JPK_V7K) wchodzą w obowiązek od 1 stycznia 2027 r.

Jestem na ryczałcie i zwolniony z VAT. Co muszę zrobić?

Jeśli projekt wejdzie w życie i do 1 stycznia 2027 r. nie zostaniesz czynnym podatnikiem VAT, ewidencję przychodów za 2027 i 2028 r. możesz prowadzić w dowolnej formie.

Kiedy wyślę pierwszy JPK_PKPIR lub JPK_EWP?

Za 2027 r. – w 2028 r., w terminie złożenia zeznania rocznego (zwykle do 30 kwietnia). Jeśli składasz JPK_V7M, pierwszy plik za 2026 r. wysyłasz już w 2027 r.

Czy JPK_PKPIR wysyła się co miesiąc?

Nie. Raz w roku, za cały rok podatkowy.

Czy ewidencja środków trwałych też musi być elektroniczna?

Według projektów MF – nie za lata 2026–2028, u wszystkich podatników PIT i ryczałtowców.

Czy program do faktur wygeneruje JPK_PKPIR?

Nie. Plik generuje program księgowy. Program do faktur dostarcza dane: faktury sprzedaży i faktury kosztowe z KSeF z numerami KSeF oraz ewidencję sprzedaży. Księgowa może je przeglądać przez subkonto.

Źródła i podstawa prawna

Stan prawny na 13 października 2026 r.

• Ustawa z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw – art. 66 (harmonogram)
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych – art. 24a ust. 1e (księgi w programie komputerowym i ich przesyłanie)
• Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym – art. 15 ust. 12 (ewidencja przychodów w programie i jej przesyłanie)
• Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
• Projekty rozporządzeń Ministra Finansów nr 111/2026 (ryczałt) i 114/2026 (PKPiR) – odroczenie na 2027–2028 r. (Rządowe Centrum Legislacji)
• Projekt ustawy UD350 – wydłużenie terminu przesyłania ksiąg rachunkowych (Rządowe Centrum Legislacji)
• Ministerstwo Finansów – struktury Jednolitego Pliku Kontrolnego (podatki.gov.pl)
• Ministerstwo Finansów – Krajowy System e-Faktur (ksef.podatki.gov.pl)

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W indywidualnych sprawach skonsultuj się z księgową lub doradcą podatkowym.